teoria i historia

СІНАГОГІ БЕЛАРУСІ

Упершыню аседлае габрэйскае насельніцтва з'явілася ў Беларусі ў канцы XІV ст. у часы Вітаўта. Першыя габрэйскія абшчыны ўзніклі ў Берасці і Горадні. Інтэнсіўная міграцыя габрэяў у Беларусь адбылася ў XVІ ст. з Германіі праз Польшчу і паступова распаўсюдзілася да ўсходніх межаў ВКЛ. У гэты час габрэйскія паселішчы ператварыліся ў юрыдычныя абшчыны з кагальнай арганізацыяй. Першыя кагалы з'явіліся ў тых беларускіх гарадах, што мелі Магдэбургскае права. Кагал адказваў перад урадам і хрысціянскім насельніцтвам за ўсіх сябраў габрэйскай абшчыны.

Архітэктура сінагог у гістарычнай рэтраспекцыі

Сінагога як новы тып культавага будынка павінна была дазволіць ўдзел усіх членаў абшчыны (кангрэгацыі) ў калектыўнай літургіі, якая праводзіцца ўнутры будынка. Такім чынам, будынак павінны быў адпавядаць колькасці кангрэгацыі; памяшканне павінна было быць добра асветлена для чытання Торы, а хто чытае яе - быў добра бачны; нарэшце, у сінагозе павінны былі быць прадугледжаны месцы для адпачынку людзей, якія маліліся падчас працяглай літургіі.

MOŻLIWOŚCI OCHRONY DREWNIANYCH ZESPOŁÓW MIEJSKICH W KONTEKŚCIE DOŚWIADCZEŃ AUTORSKICH

autor- Romana Cielątkowska - profesor na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej, kierownik Katedry Projektowania Środowiskowego, krytyk współczesnej architektury, specjalista w dziedzinie zarządzania dobrami kultury i ochrony polskiego dziedzictwa architektury drewnianej, członek Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS, Komitetu SBH ICOMOS.

Drewniana kuczka z Szydłowca ze zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich – problematyka konserwatorska

Agnieszka Wielocha - konserwator malarstwa i rzeźby polichromowanej, absolwentka wydziału konserwacji i restauracji dzieł sztuki Warszawskiej ASP, zajmuje się projektami konserwatorskimi w firmie Monument Service, współpracuje na stałe z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Praktyka budownictwa drewnianego w Zachodzniej Białorusi w okresie międzywojennym

autor Hareuski Sergiusz-białoruski malarz, historyk architektury i sztuki. Wykładowca Białoruskiej Akademii Sztuk pieknych, docent Europejskiego Humanistycznego Uniwersytetu, Wilno, badacz historii architektury Białorusi XX wieku; Wilno-Mińsk/ Autor licznych publikacji, m.i. najważniejsze :"Architektura sakralna Zachodniej Białorusi w latach 1915-1940", 2008, zbioru eseów z historii, kultury oraz problemów tożsamośći. Członek |Związku Pisarzy białoruskich.

Незапатрабаваныя скарбы: да праблемы рэгенерацыі гістарычнага цэнтра Берасьця

Гэтай восенню споўніцца 26 (!) гадоў, як упершыню грамадзянская супольнасць Беларусі выступіла з заяваю неабходнасці захавання і магчымай рэстаўрацыі адзінага будынка які застаўся ад старадаўняга горада-кляштара сс.бернардынак. Напрацягу гэтага часу грамадства рабіла ўсе магчымыя і немагчымыя высілкі, каб захаваць спадчыну, адстойвала права будучых пакаленняў на аўтэнтычнасць і адметную спадчыну.

Rekonstrukcje w obiektach zabytkowych – teoria i praktyka

Jednym z trudniejszych zagadnień, wywołujących wiele dyskusji w środowisku konserwatorów zabytków oraz architektów zajmujących się zagadnieniami renowacji obiektów zabytkowych jest problem rekonstrukcji. Wątpliwości dotyczą między innymi zasadności odtwarzania elementów utraconych w wyniku zniszczeń wojennych czy niewłaściwie przeprowadzonych remontów, ale również możliwości usunięcia zbyt zniszczonego elementu i zastąpienie go nowym (wykonanie repliki). Potrzeba prac odtworzeniowych podyktowana jest często wątpliwościami właściciela obiektu, co do możliwości skutecznej renowacji i jej efektu. Dążenie do przeprowadzenia takich prac wypływa często także z błędnego przekonania, że nowe musi z założenia oznaczać lepsze.

Даўняе места Львоў вачыма Ёгана Коля -нямецкага вандраўніка

Сёння мы працягваем знаёміць вас з ўражаннямі знакамітых людзей, якія ў розны час мелі магчымасць наведаць наш горад і пакінулі аб гэтым візіце пісьмовае згадванне ў гісторыі. Нямецкі падарожнік Ёган Калі наведаў Львоў ў 1838 годзе і параўнаў яго з Магдэбургам, Нюрнбергам і Франкфуртам-на-Майне.

Барока, як ёсць

Multimedialna lekcja baroku z wykorzystaniem animacji i prezentacji przygotowana przez Dariusza Martynowicza, nauczyciela V L.O w Krakowie. Praca nadesłana i nagrodzona w konkursie „Moj@ edukacja -- Pokaż, jak lubisz (się) uczyć!" (II miejsce), Fundacja Teraz Edukacja, 2011

Место исторического ансамбля колонии им. Варбурга в Бресте в контексте генерального плана города

Амяльчук Ната –беларускі архітэктар, урбаніст. Выпускніца Брэсцкага тэхнічнага Універсітэта. Выкладчык катэдры архітэктурнага праектавання Брэсцкага Тэхнічнага Універсітэта (2003), катэдры горадабудаўніцтва Беларускага Дзяржаўнага Тэхнічнага Універсітэта (2006), кіраўнік аддзела Ўстойлівага Развіцця Беларускага Навукова Даследчага Інстытуту Горадабудаўніцтва (ад 2004). Сааўтар праектаў тэрытарыяльнага развіцця раёна Аўгустоўскага канала (2004); Дэталёвага плану раёну “Паўднёвы” ў Гродна(2006), Канцэпцыі планіровачнага развіцця агламерацыі Ла Вікторыя – Эль Консехо – Сабанета – Лас Тахериас, Венесуэла (2008г.); Схемы планіровачнай арганізацыі парка ў Барынасе «Llano laguna sol», Венесуэла (2010г.), партыкулярнага плана горада-сатэліта Лас Тахеріас (2010г.), Карэктыроўка генерального плана г. Брэста (2011г.) Даследуе праблемы развіцця гарадоў Беларусі,удзельнічае ў праграмах The United Nations Human Settlements Programme, UN-HABITAT

З гісторыі яўрэйскіх могілак Брэста ў першай палове ХІХ ст. (паводле архіўных і мемуарных крыніц)

Аўтар: Канд.гіст.навук Соркіна Іна - беларускі гісторык, дацэнт Гарадзенскага Дзяржаўнага Ўнівэрсітэту імя Янкі Купалы (2003-2014). Даследуе гісторыю гарадоў і мястэчак Беларусі, гісторыю ўрбаністыкі, жыццё жыдоўскага насельніцтва ў Беларусі. Аўтарка больш за 100 публікацыяў, у т.л. манаграфіі «Мястэчкі Беларусі ў канцы XVIII – першай палове ХІХ ст.». Лаўрэат прэміі імя Льва Сапегі (2014).

ADAM JANKIEWICZ : ZNACZENIE REGULACJI PRAWNYCH DLA OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO MAIST HISTORYCZNYCH

Dr Adam Jankiewicz– polski historyk, prawnik, dyrektor biuro Trybunału Konstytucyjnego, kulturoznawca; autor szeregu prac, między innymi z dziedziny historii prawa i ustroju, ochrony dziedzictwa i krajobrazu kulturowego, przestrzeni kulturowej, rozwoju przestrzennego, studiów historyczno-urbanistycznych, dziejów kartografii.

Архітэктар Галіна Беганская

Аўтар VELVET: Анна Северынец Архітэктар Галіна Беганская -(нар. 1934 г.) Заслужаны архітэктар БССР (1976). Закончыла БПІ ў 1958 г. Паміж 1958 - 1989 г. працавала ў інстытуце “БелНДІгіпросельбуд”, ад 1970 г. – кіраўнік эксперыментальнай майстэрні. Найважнейшыя працы: планіроўка і забудова цэнтра (у сааўтарстве., 1967–1973), Дом культуры (1967), гатэль (1970), жылёвыя дамы (1973), педагачная вучэльня (1980) у пос. Леніно Гарэцкого р-на; эксперыментальны праект яслей-сада (1970, у сааўт.) ў пос. Леніно Гарэцкого р-на;, Малеч Бярозаўскага Брэсцкай вобласці і Замосточче Берэзінскага р-на; Гандлёвыя цэнтры (1971) ў вёсцы Рясно Каменецкого Брэсцкай вобласьці, Верцілішкі Гарадзенскага раёна; клуб ў в.Баяры Мядзельскага р-на (1972); праект гатэля, конно-спартовай школы ў в.Ратамка Мінскага р-на (1978–1980).

Swiat Lembita Lõhmusa

Perfekcja, smak, harmonia i wyrafinowany skład -rysy, że tkwią w estońskim ekslibriscie, autorze mistrzowskich i miniatur, grafika Lembitu Lõhmus

Загубленыя скарбы старажытнасці

Архітэктар Вячаслаў Глазычаў для "Школы ліхаслоўя"

Вядомы савецкі навуковец архітэктар-Вячаслаў Глазычаў пакінуў пасля сабе даволі вялікую спадчыну. У ягоным жыццёвым набытку мноства артыкулаў, кніг, цэлая плеяда вучняў і аднадумцаў, якія працягваюць працаваць над ідэямі, выпрацаванымі ў мінулыя гады. Нават у Тайландзе, дзе 5.06.2012г. спынілася ягонае сэрца, ён працягваў працаваць над «Стратегіяй развіцця Масквы да 2025 года». Незадоўга да гэтага з ім адбылася размова ў "Школе ліхаслоўя"...

Есць асяроддзе – есць эмоцыя. Якая? А якую замаўлялі…

Яшчэ ў 60-х мінулага стагоддзя Кевін Лінч ў сваёй манаграфіі «Вобраз горада», пераконваў чытача, што горад перш за ўсё існуе для чалавека. У кнізе, наскрозь пранізанай аўтарскай настальгіяй па старых раёнах, Кевін Лінч упэўнівае чытачоў, што горад ГЭТА калектыўная памяць, што чалавек ўключаецца ў паток часу праз матэрыяльную культуру асяроддзя, які звязвае мінулае і сучаснасць.

«Зямля Ваўкавыская» Вітольда Карпызы

Ваўкавыская зямля была пасіяй ягонага жыцця, па якому ён крочыў з дэвізам "Nulla dies sine linea" (Ні дня без радка). Вітольд Карпыза не проста збіраў ўжо вядомыя звесткі, ён даследываў і вывучаў архіўныя крыніцы. Таму, разам з вядомымі ўжо фактамі ў ягоных тэкстах можна знайсці шмат новага, да гэтага часу не вядомага шырокаму колу чытачоў.

Ружаны

Згодна гаспадарскаму лісту ад 28 сакавіка 1490 г. Лососін з мястэчкам Рожана, дворцем Белавічы ды дваром Байковічы ўваходзіў ў склад Слонімскага павету і ў спадчыну «ро раnu Juszku Соjсу i ро раnu Wiesztortie» перайшоў да Казіміра Ягеллоньчыка. У 1552 г. маёмасьці за 3000 коп грошай набыў Васілі Тышкевіч, ваевода падляскій, смаленский, стараста мінскі і піньскі, уладальнік Лагойска.

“Беларускі космас” Язэпа Драздовіча

Язэп Драздовіч - беларускі мастак, скульптар, этнограф, археолаг, педагог. Адзін з заснавальнікаў нацыянальнага гістарычнага жывапісу. Нарадзіўся ў сям'і збяднелага шляхціца-арандатара. Скончыў Віленскую школу малявання (1908 г.). У 1910-14 гг. служыў у арміі, дзе скончыў фельчарскія курсы, у 1-ю сусветную вайну - на Заходнім фронце. Пасля звальнення з арміі з-за стану здароўя жыў на Дзісеншчыне ў фальварку Лявонаўка каля в. Германавічы. У 1919-20 гг. у Мінску: мастак-дэкаратар у «Беларускай хатцы», Беларускім дзяржаўным тэатры; у 1919 г. арганізаваў культурна-асветніцкае т-ва «Заранка», якое адчыняла школы, аматарскі тэатр, бібліятэку; выкладаў малюнак у беларускай гімназіі і жаночай прагімназіі, супрацоўнічаў з літаратурнымі выдаведствамі як ілюстратар.

Беларускі археолаг Міхась Чарняўскі (1938-2013)

Ён нарадзіўся ў адной краіне, а праз 6 месяцаў апынуўся ў іншай… Ягоны бацька пхаў пальцам у грудзі малому, кажучы: «Ты – беларус! Паўтары: БЕЛАРУС!». Ён адказаў: «Белалус», – яшчэ не вымаўляючы «р». І гэта быў першы ўрок, каб ведаў, хто такі. Міхась Чарняўскі. Дзядзька Міхась. Выдатны беларускі дзеяч, палітык, гісторык, археолаг, пісьменнік. Чалавек, які ўвасобіў Другое

Город с креативной экономикой

Том Флеминг: " В последние 10 лет замечена тенденция желания людей уменьшить скорость..."

Сацыяльныя аспекты рэстаўрацыі замкаў Беларусі:нечыё і рэстаўратары

Лекцыя прачытаная Сцяпанам Стурэйка ў межах Мінскага Фэсту Урбаністыкі

Ganna Walska i jej ogród marzeń

Lotusland: Ganna Walska’s Garden of Dreams

Разумный урбанізм

Автор: Матыль Тамара архитектор, специалист Института культуры Беларуси в области охраны историко-культурного наследия

Архітэктар ЛАНГБАРД

Мала хто ведае, што малады архітэктар Іосіф Лангбард распрацаваў праект помніка Хрыстафору Калумбу ў Сан- Дамінго. Здавалася б Калумб, 1925 год! Праект быў адзначаны жюры міжнароднага конкурсу.

Монастырь оо Базилиан и церковь сс.Петра и Павла в Бресте. Фундация. Строительство.Архитектура.

Церковь св.Петра и Павла почти неизвестна брестчанам, хотя её руины им хорошо знакомы. При строительстве крепости здание церкви было приспособлено для нужд милитаристических армии российской империи, занявшей Брест в 1794 году.

Рэха страчанай спадчыны альбо цяжкае становішча будынка сядзібы Юндзілаў

Будынак сядзібы Юндзілаў адносіцца да XVIII – пач. XIX ст. Помнік гісторыі класіцызму. З пачатку 19 стагоддзя маёнтак Івацэвічы належыў памешчыку Антонію Юндзілу. Да нашага часу захаваліся некаторыя пабудовы мінуўшчыны маёнтка Юндзілаў. У іх ліку адзін з карпусоў цэнтральнай раённай бальніцы. Яго будаўніцтва адносіцца да канца 18 стагоддзя. Гэты будынак мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці III катэгорыі. На месцы былога бровара Юндзілаў дзейнічае сучасны спірта-крухмальны завод.

Tradycyjna stryktura drewniana w Turcji

ABSTRAKT Канструкцыі, будаваныя з драўніны былі высока ацэненыя ў Анатоліі-поўвыспе, што знаходзіцца на далёкім захадзе Турцыі, месцы, багатым на лясы. Артыкул прафесара Тэхнічнага Універсітэта ў Йізыл -спадарыні Gӧrün Arun

Размова пра горад

Падаецца кожны гараджанін добра ведае свой горад, але ці кожны разумее яго, ці кожны стае гараджанінам, як толькі набывае кватэры у мегаполісе...Размова аб нашых гарадах журналістка Вольга Гардзейчык-Мазярская

Як спыніць вандалізм?

Масштаб і тэмпы знішчэння гістарычнай забудовы горада Берасьця ўражваюць. Спыніць гэты вандалізм не могуць неабыякавыя жыхары, ды не хоча пракуратура.

Стыль як фактар ідэнтычнасці

Са стылямі мы сутыкаемся штодзённа, яны наскрозь працінаюць нашае жыццё, надаючы прыкметы адрознасці простым і складаным рэчам, прасторы, падзеям і з’явам. Самі стылі таксама розняцца ўзроўнем складанасці, працягласцю існавання, тэрыторыяй і сферай ужытку, значнасцю ўплыву.

Городская среда - как коллективная память человечества.

Тамара Матыль Архитекторы, профессионально работающие с пространством, довольно часто пытаются дать словесное описание своих переживаний, cвязанных с ними. Пример сложных эмоций можно найти у Луиса Кана: « Я испытываю сплав различных чувств , cлышать звук – это значит видеть наполненное им пространство. Пространство имеет свою тональность, и я воображаю, как я создаю композицию высокого, сводчатого и покрытого куполом пространства, узкого и высокого , льющегося серебром свет в комнату».

Архітэктурны фокус Аляксандры Баярынай

Александра Баярына — архітэктар, яе ведаюць як урбаністычнага антраполага і крытыка сучаснай архітэктуры. Аляксандра Баярына-Сябра Саюза архітэктараў Беларусі і Саюза дызайнераў, выкладчык катэдры дызайна архітэктурнага ассяродзя архітэкурнага факльтэта БНТУ.

Młodzież coraz chętniej uczy się architektury

Закончыліся заняткі ў першага набору адукацыйнай праграмы "Арганізацыя прасторы" арганізаваннай Палатай Архітэктараў Польшчы. На працягу 2013/2014 навучальнага года амаль 1800 студэнтаў з 65 ВНУ з усёй Польшчы вывучалі асноўныя паняцця архітэктуры і урбаністыкі. У далейшых планах арганізатараў запусціць спецыяльную праграму архітэктурнага адукацыі для вучняў пачатковых школ і правядзення архітэктурных і горадабудаўнічых семінараў для дарослых, падрыхтваных ў час правядзення асаблівых падзей і здарэнняў, а так сама тэматычных праграм для мясцовых саветаў дэпутатаў.

Як і адкуль малявалі Гродна Ганс Адэльгаўзер і Тамаш Макоўскі

піша Ігар Лапеха Уявіце сабе, мастак-картограф з планшэтам знаходзіцца на нейкай кропцы агляду і з натуры занатоўвае (робіць эскіз) той краявід, які бачыць. Што так было ў выпадку з даследванымі працамі Цюндта і Макоўскага, мы можам пераканацца адразу на свае вочы, заўважыўшы вялікае падабенства малюнкаў з натурай.

Cінагогі Беларусі. Гласарый

У матэрыяле, падрыхтаваным адмыслова для http://euimedia.com/, прадстаўлены асноўныя тэрміны з адпаведнымі выявамі, якія тычацца архітэктурна-аздабленчых якасцяў сінагог.

Сінагога "у гаршочку". Магілеўская драўляная сінагога.

Поўны пераклад з ідыш артыкула Элі Лісіцкага ў часопісе "Рымон" (Гранат) 1923 году. У артыкуле Лісіцкі ўзгадвае свае ўражаньні ад наведваньня ў магілёўскую Халодную сінагогу ў 1916, у межах этнаграфічнага падарожжа. Неверагодна цікавы аповед пра зьнішчаную камуністамі каштоўнасьць эўрапейскага, а можа нават і сусьветнага масштабу.

Гісторыя габрэйскіх мястэчак-штэтлаў

Габрэі сяліліся кампактна заўсёды і ва ўсіх месцах свайго пражывання, што было абумоўлена сацыяльна-бытавымі і рэлігійнымі асаблівасцямі габрэйскага жыцця. І ў гарадах Сфарада, і ў гарадах Ашкеназа былі цэлыя кварталы, населеныя выключна габрэямі. Гэтыя кварталы выбіраліся габрэямі хай не цалкам самастойна, але і без прымусу, вырашальную ролю мелі стандартныя фактары - эканамічныя, бытавыя, адносіны з суседзямі і г.д. Але ўжо ў 1239 годзе ў іспанскай Арагоне мясцовы кіраўнік з тыповым іспанскім імем Хайме (Хайме I Канкістадор) выдае ўказ, які прадпісваў габрэям сяліцца выключна ў пэўных спецыяльна адведзеных раёнах. Так узнікае метад ўладкавання тэрыторыі для пражывання габрэяў - гета.

Дом Юзэфа Відэльскага ў Берасьці

Часамі мы не заўважаем, што мінулыя стагодзі і нашыя продкі ці папярэднікі-берасцейцы прысутныя ў нашым жыцці. Так як і мы яны хадзілі па тых жа вуліцах, марылі і хваляваліся і пакінулі пасля сабе тое, што служыць нам сёння. Юзэф Відэльскі быў адным з уладальнікаў цагельні ў забужанскім Хатылаве перад ІІ сусветнай вайной. У 1934 годзе, ён распачаў будаваць трохпавярховы дом на рагу вуліц Дамброўскага (Савецкай) і Кароткай (Астроўскага). Гісторыю будаўніцтва гэтага дома прадстаўлены ў кароткім нарысе Ірыны Лаўроўскай

Kościoł Św. Weroniki i klasztor w Siedliszczu

Autor tego wideo Dzmitry Aleinik, przyznał sie zainsperował go smutny Spis pomników Białorusi, stan których jest bardzo zły...

Ад Еўрапейскага прасторавага парадку да еўрапейскай якасці жыцця

Ірына Лаўроўская тыкул, а хутчэй кароткая стратэгія была прапанавана грамадзянскай супольнасці др Ірынай Лаўроўскай ў 2007 годзе. Сёння, калі грамадзянскай супольнасць Беларусі прыгатаваная да паважных крокаў, а сітуацыя пра якую ідзе гаварка ў артыкуле, ўсвядомліваецца і ў дзяржаўных колах, варта вярнуццца да прамоўленага тады і ўзважыць вартасць прагназавання і стратэгічнага планавання...

Тры тэндэнцыі для развіцця Брэста

проект городской ЖД лёгкорельсового транспорта, реконструкции и строительства набережных и причалов от крепости до микрорайона Восток могут способствовать созданию полицентричного городского пространства и единой мультимодальной сети городского транспорта. Транспортно-ориентированное развитие / девелопмент (ТОД), или Transit Oriented Development (TOD) становится актуальным и в наших восточноевропейских краях.

Дбаць пра гістарычную архітэктуру

Дакранаючыся да твораў гістарычнай архітэктуры, прызнаных у цяперашні час помнікамі мы, як правіла, ўражаныя іх формай і кампазіцыяй. Калі помнік разбураны і пакрыты пацінаю часу ён уражвае нас яшчэ болей, бо сведчыць пра сваю сапраўднасць

Ракаў 60-х вачыма “цінейджара”

Навуковае падарожжа, якое група экспертаў здзейсніла ў красавіку б.г., праходзіла па міншчыне і закранула містычны Ракаў. Павал Ляхновіч, які ўдзельнічаў у падарожжы, аздобіў сухія памеры сваімі цудоўнымі сакавітымі апаведамі пра жыццё у Ракаве ў палове 60-х. Мінула некалькі месяцаў, і зараз маем радасць прадставіць чытачам першую частку ягонага апавядання...

Шэсць довадаў, чаму кампутар шкодзіць архітэктуры

З першых курсаў студэнтаў навучаюць, што «малюнак - гэта мова архітэктара», але ці сёння не змяніліся прыярытэты? У спробах разабрацца ў дадзеным пытанні публікуем меркаванне архітэктара Майкла Кілкела, аўтара партала ArchSmarter.